Việc Iran áp dụng hình thức thu phí bằng tiền mã hóa cho tàu qua eo biển Hormuz không phải là hành động đơn lẻ, mà là một mắt xích trong hệ thống thương mại xuyên biên giới quy mô lớn do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) điều phối, nhằm vượt qua các lệnh cấm vận kéo dài.
Tóm tắt nhanh
- Iran xác nhận thu phí 1 USD/thùng dầu bằng Bitcoin và stablecoin cho tàu qua eo biển Hormuz.
- Mạng lưới ví crypto liên quan đến IRGC và nhóm Houthi đã xử lý hàng trăm triệu USD giao dịch dầu và vũ khí trong hơn một năm qua.
- Stablecoin neo USD trở thành cơ chế thanh toán then chốt, giúp Iran giao dịch toàn cầu mà không cần dựa vào hệ thống ngân hàng truyền thống hay đồng Rial mất giá.
Iran đã chính thức hóa việc thu phí hàng hải bằng tiền mã hóa, với mức 1 USD cho mỗi thùng dầu vận chuyển qua eo biển Hormuz. Khoản phí này có thể được thanh toán bằng Bitcoin hoặc các stablecoin neo theo đồng USD.
Động thái này được xác nhận bởi một phát ngôn viên của Hiệp hội Xuất khẩu Dầu mỏ, Khí đốt và Hóa dầu Iran. Trước đó, đã có báo cáo về việc một số tàu chở dầu được phép qua lại an toàn khi sử dụng stablecoin để thanh toán.
Nội dung chính
Việc thu phí bằng crypto chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Dữ liệu từ Chainalysis cho thấy IRGC và các mạng lưới liên kết đã sử dụng tiền mã hóa ở quy mô thương mại trong vài năm qua để tạo điều kiện cho thương mại xuyên biên giới, đặc biệt là bán dầu. Một mạng lưới phức tạp các ví tiền mã hóa đã được thiết lập, vượt xa việc chỉ sử dụng một vài ví đơn lẻ.
Ví dụ điển hình là một nhà tài trợ có liên hệ với IRGC và bị Mỹ trừng phạt, đã hỗ trợ bán dầu của Iran cho Yemen thông qua các địa chỉ crypto, với tổng giá trị chuyển khoản hơn 178 triệu USD trong một năm. Đến tháng 4/2025, một mạng lưới tài trợ rộng hơn cho nhóm Houthi (được Iran hậu thuẫn) đã sử dụng crypto để mua vũ khí và hàng hóa từ Nga, với tổng giá trị giao dịch lên tới gần một tỷ USD.
Các chuyên gia nhận định, việc sử dụng stablecoin neo USD tạo ra một cơ chế cho phép Iran giao dịch toàn cầu với bất kỳ đối tác nào sẵn sàng, mà không phụ thuộc vào hệ thống ngân hàng truyền thống vốn đã bị cấm vận, hay đồng nội tệ Rial đang chịu lạm phát phi mã.
Góc nhìn VNCOIN.NET
Báo cáo này cho thấy một ứng dụng thực tế, dù gây tranh cãi, của tiền mã hóa trong địa chính trị: vượt qua các rào cản tài chính truyền thống. Độc giả cần theo dõi cách các tổ chức phân tích blockchain như Chainalysis truy vết các dòng tiền này, và liệu điều này có dẫn đến áp lực quản lý mạnh hơn lên stablecoin hay không. Một điểm cần thận trọng: tính trung lập về công nghệ của crypto có thể bị lợi dụng cho các hoạt động làm xói mòn an ninh tài chính toàn cầu, đòi hỏi sự giám sát tinh vi hơn là các lệnh cấm toàn diện.
Nguồn tham khảo: CoinDesk | Biên tập và tối ưu bởi VNCOIN.NET